مادران در دوران بارداری و پس از زایمان باید مکملهای مختلفی مصرف کنند تا انرژی و توان مورد نیاز خود را در این دوران از دست ندهند.
استفاده از مکمل ها باید زیر نظر پزشک و ماما باشد. پزشک و ماما مقدار و نحوه مصرف آنها در هر بار مراجعه فرد، تعیین میکند. در ادامه به این مکملها و نحوه مصرف آنها اشاره میشود.
1) مکمل آهن
در دوران بارداری به دلیل اینکه جنین از مواد موجود در بدن مادر استفاده میکند نیاز به آهن به میزان دو برابر قبل از بارداری افزایش مییابد. این میزان با استفاده از خوردن مواد غذایی مختلف تامین نمیشود و بایداز مکمل آهن نیز استفاده شود. بر اساس شرایط و دستور پزشک، مادر باید روزانه یک عدد قرص آهن را از پايان ماه چهارم بارداري تا 3 ماه پس از زايمان مصرف کند تا از ب كمبود آهن وكمخونی ناشی از آن جلوگیری شود. همچنین مصرف آهن باعث پیشگیری از بروز عوارض بر فرایند رشد جنین و سلامت مادر خواهد شد.
در صورت بروز کمخونی، فرد باید بر اساس دستور پزشک و طبق وزن خود، قرص آهن را مصرف کند که بر اساس میزان کمخونی، این کار باید 2 تا 3 ماه ادامه پیدا کند. در این مورد نباید فقط به این نکته بسنده کرد که میزان هموگلوبین افزایش یابد، بلکه ذخیره فریتین نیز در بدن بایدبه اندازه نرمال برسد. در صورت درمان کمخونی، میزان مصرف قرص آهن به مقدار سابق یعنی روزی یک قرص، بازمیگردد. در عین حال خانمهای مبتلا به تالاسمی نیز باید مکمل آهن را به طور منظم مصرف کنند.
البته ایجاد عوارض در صورت مصرف قرص آهن محتمل است، از جمله تهوع، درد معده، اسهال و یا یبوست. بنابراین بهتر است قرص آهن پس از خوردن غذا مصرف شود تا به این ترتیب عوارض جانبی به کمترین میزان کاهش یابد. همچنین بهترین زمان برای مصرف مکمل آهن در زمان شب و قبل از خواب است. به طور کلی فرد باردار باید این نکته را مدنظر داشته باشد که قطع شدن مصرف آهن به دلیل عوارض هرگز نباید رخ دهد. چرا که این عوارض با گذشت چند روز کمتر میشود و یا کامل از بین خواهد رفت.
توصیه پزشکان این است که نباید همزمان با مصرف قرص آهن، مواد غذای مانند شیر و فرآوردههای لبنی، چای و قهوه استفاده شود. دلیل آن این است که کلسیم موجود در لبنیات و تانن موجود در چای و قهوه باعث ایجاد اختلال در جذب آهن توسط بدن میشود.برای جذب بهتر اهن توصیه می شود همراه با یک تکه میوه به خصوص پرتقال یا کیوی استفاده شود .
متاسفانه بعضی از زنان از مصرف قرص اهن به دلیل باورهای غلط پرهیز می کنند .چون برخی به غلط فکر می کنند قرص اهن باعث بیش فعالی کودک می شود .عوارض کمبود اهن بسیار جدی هست و کمبود اهن باعث ایجاد مشکل هم برای مادر و هم جنین می شود شاید دانستن همین نکته کافی باشد که کمبود اهن باعث تاثیر منفی بر روی سلول های مغزی جنین و کم شدن بهره هوشی کودک می شود .
2) مکمل مولتی ویتامین
در دوران بارداری نیاز به استفاده از مکمل ها بیشتر از قبل خواهد شد. بنابراین باید از بابت اینکه برنامه غذایی روزانه، مواد مغذی مورد نیاز خانم باردار را تا حد زیادی تامین میکند، اطمینان حاصل شود. به ویژه در مواردی که برنامه غذایی مصرفشده توسط فرد باردار تنوع کافی ندارد و یا فرد به دلیل بارداریهای مکرر به ویژه با فاصله کم، از ذخایر بدنی کافی برخوردار نیست. در این موارد است که مصرف روزانه یک کپسول مولتی ویتامین ساده یا مینرال از پایان ماه چهارم تا سه ماه پس از زایمان توصیه میشود.
3) اسید فولیک
یکی از مکمل های فوق العاده مهم در دوران بارداری فولیک اسید هست که در سه ماهه اول بارداری مصرف ان بسیار ضروری هست
فولیک اسید از خانواده ویتامین B هست و در تقسیم سلولی و ساخت سلول های عصبی جنین تاثیر فوق العاده دارد .
روزانه 400 میکروگرم اسید فولیک ضروری هست .البته این میزان در برخی افراد 5میلی گرم هست . افرادی که داروهای ضد تشنج مصرف می کنند و سابقه صرع دارند یا سابقه تولد نوزاد با نقایص لوله عصبی یا زن هایی که دیابت دارند .
یک تصور غلط در بین بعضی از افراد هست که فولیک اسید همان آهن است .خیر فولیک اسید ویتامین B9 هست و جز ویتامین های محلول در آب .
